Trang chủ / Vật lý / Tia hồng ngoại

Tia hồng ngoại

Tia hồng ngoại là gì

Tia hồng ngoại là bức xạ mà mắt không trông thấy và ở ngoài vùng màu đỏ của quang phổ. Tia hồng ngoại có cùng bản chất với ánh sáng thông thường và là sóng điện từ. Chúng chỉ khác ánh sáng thông thường ở chỗ không nhìn thấy được.

Tia hồng ngoại có bước sóng trải từ bước sóng 760 nm đến khoảng vài milimet, còn tia tử ngoại trải từ bước sóng 380 nm đến vài nanomet.

Tia hồng ngoại là bức xạ

Tia hồng ngoại là bức xạ điện từ có bước sóng lớn hơn bước sóng ánh sáng đỏ, tia tử ngoại có bước sóng nhỏ hơn bước sóng ánh sáng tím và có bước sóng lớn hơn ánh sáng mà mắt thường có thể nhìn thấy.

Vật có nhiệt độ cao hơn môi trường xung quanh thì phát ra bức xạ hồng ngoại ra môi trường. Nguồn hồng ngoại thông dụng là bóng đén dây tóc, bếp ga, bếp than, điôt hồng ngoại.

Tác dụng của tia hồng ngoại

Tia hồng ngoại có tác dụng nhiệt, tác dụng hóa học. Tia hồng ngoại được ứng dụng để sưởi ấm, sấy khô, làm các bộ điều khiển từ xa, để quan sát, quay phim trong đêm…

Tính chất nổi bật nhất của tia hồng ngoại là có tác dụng nhiệt rất mạnh. Tia hồng ngoại dễ bị các vật hấp thụ, năng lượng của nó chuyển hóa thành nhiệt năng khiến cho vật nóng lên. Do đó, trong các nhà máy ô tô, toa xe,… để sơn mau khô, người ta chiếu vào vật vừa sơn một chùm tia hồng ngoại có bước sóng thích hợp.

Tia hồng ngoại có khả năng gây ra một số phản ứng hóa học. Nhờ đó, người ta đã chế tạo được phim ảnh có thể chụp được tia hồng ngoại để chụp ảnh ban đêm, chụp hồng ngoại của nhiều thiên thể.

Tia hồng ngoại cũng có thể biến điệu được như sóng điện từ cao tần. Tính chất này cho phép ta chế tạo được những bộ điều khiển từ xa dùng tia hồng ngoại rất gọn, nhẹ để đứng từ xa mà đóng, mở ti vi, quạt, máy điều hòa nhiệt độ, máy đóng cửa nhà,…

Tia hồng ngoại được dùng trong quân sự với nhiều ứng dụng đa dạng hơn cả: ống nhòm hồng ngoại để quan sát và lái xe ban đêm; camera hồng ngoại để chụp ảnh, quan phim ban đêm, tên lửa tự động tìm mục tiêu dựa vào tia hồng ngoại do mục tiêu phát ra.

Tác hại của tia hồng ngoại

Tia hồng ngoại gây tác hại đến mắt như gây hỏng giác mạc, làm khô mắt, viêm giác mạc, đục nhân mắt… Ngoài ra, tia hồng ngoại có thể làm tổn thương da, tăng sắc tố hoặc ban đỏ da… Tia hồng ngoại còn làm giảm khả năng miễn dịch của cơ thể, gây viêm xoang, viêm mũi họng. Ở nam giới, tia hồng ngoại làm giảm lượng tinh trùng, tia hồng ngoại phối hợp với điều kiện khí hậu không tốt gây stress nhiệt cho con người.